Czytaliście Mackiewicza?

Czytaliście Mackiewicza?

Nie? A to przeczytajcie! Chodzi mi o Józefa Mackiewicza (nie mylić ze Stanisławem „Catem” Mackiewiczem, starszym bratem Józefa), którego niektórzy uważają za jednego z największych współczesnych pisarzy, jakich wydała Polska. W kwietniu mija 110 rocznica jego urodzin. Józef Mackiewicz mówił sam o sobie tak: zawód – pisarz, narodowość – antykomunista, przekonania – kontrrewolucjonista, kraj pochodzenia – Europa Wschodnia. To właśnie jego radykalny antykomunizm sprawił, że został skazany na zapomnienie nie tylko w PRL-u, ale także po 1989 roku. I rzeczywiście, dla większości Polaków jest postacią zupełnie nieznaną. Maciej Rybiński, zmarły w 2009 roku wybitny publicysta, dwa lata przed swoją śmiercią pisał: „Anatema, jaka została nałożona na Józefa Mackiewicza przez komunistów, obowiązuje do dziś. […] Nawet zmarły jest groźny dla żywych, bo daje świadectwo ich intelektualnego upadku i moralnego zaprzaństwa. Nie przez fakty z życiorysów, ale przez coś głębszego. Przez uświadamianie czytelnikom, że było możliwe jasne rozeznanie istoty komunizmu i nieukładanie się z nim w imię pragmatycznych celów”.

Mało kto wie, że to właśnie Józef Mackiewicz jest autorem zdania: „Jedynie prawda jest ciekawa”. Pisarz zmagał się, by do prawdy dotrzeć, by ją opisać. Jako naoczny świadek ekshumacji grobów w Katyniu w 1943 roku, nie ustawał w głoszeniu prawdy na temat tego stalinowskiego ludobójstwa. Napisał na ten temat wiele tekstów. Ukazywały się one w różnych językach, budząc złość PRL-owskich komunistów i poputczików. Pisarz podkreślał: „W wypadku relacji katyńskiej chodziło o przekazanie prawdy. Ani o tzw. »spełnienie obowiązku«, ani o »zasługę w tej materii«. O samą prawdę”. W wolnej Polsce obszerny zbiór tekstów Mackiewicza o Katyniu, zatytułowany Katyń, zbrodnia bez sądu i kary, przygotował i wydał w 1997 roku Jacek Trznadel. Niestety, ze względu na sprzeciw właścicielki praw autorskich Niny Karsov-Szechter, sąd nakazał wycofanie książki z księgarń. Tych, którzy chcieliby o roli pani Karsov-Szechter w gospodarowaniu spuścizną literacką Józefa Mackiewicza dowiedzieć się czegoś więcej, odsyłam do świetnej książki Grzegorza Eberhardta Pisarz dla dorosłych. Opowieść o Józefie Mackiewiczu. To chyba najlepsza i najpełniejsza książka o życiu i twórczości tego pisarza.

Zostało Ci jeszcze 53% artykułu

Wykup dostęp do archiwum

  • Dostęp do ponad 5000 artykułów
  • Dostęp do wszystkich miesięczników starszych niż 6 miesięcy
  • Nielimitowane czytanie na stronie www bez pobierania żadnych plików!
||
Wyczyść

Zaloguj się