Pamięć i zapomnienie

Pamięć i zapomnienie

Mój drogi Kasjelu,

niezwykle mnie cieszy wszystko, o czym piszesz. Fakt, że Twój podopieczny przejął się kimś innym niż on sam, zdecydowanie urealnił zarówno jego modlitwy, jak i kontakt z naszym Panem. Tak to już jakoś jest. Poza tym wydaje się, że on rzeczywiście zauważył, iż może istnieć ktoś tak piękny i dobry, że warto mu poświęcić więcej uwagi niż sobie samemu. To naprawdę wielkie odkrycie dla Twojego podopiecznego. Trudno się dziwić – ta dziewczyna jest rzeczywiście niezwykła. Zwróć tylko, proszę, baczną uwagę na jedno niebezpieczeństwo. Musisz mieć świadomość, że nie jest prostą sztuką przeprowadzenie człowieka z egoizmu do miłości. Nawet jeżeli po raz pierwszy w życiu Twój podopieczny bał się o kogoś innego niż on sam i o kogoś innego się martwił, nasza bitwa nie jest jeszcze wygrana. Co prawda mury obronne jego spiżowego „ja” zostały już nadwątlone, ale to jeszcze nie koniec. Nasi upadli bracia opracowali i doprowadzili do perfekcji przewrotną, ale niezwykle skuteczną metodę obracania wniwecz nawet tak dobrych poruszeń ludzkich serc, jakie obserwujesz teraz u swojego podopiecznego. Czy nie zauważyłeś, że nawet wtedy, gdy odwiedził ją w szpitalu i ślęczał przy jej łóżku, przeszła mu przez głowę, być może niewyraźna jeszcze, ale już całkiem pociągająca myśl: „Jakiż ja jestem wrażliwy…”. Od kiedy nasza urocza pacjentka czuje się lepiej i Twój podopieczny coraz mniej się o nią musi martwić, coraz bardziej zaczyna podziwiać siebie i swoje współczucie. W zasadzie ostatnim razem, gdy szedł do szpitala, cały czas zachwycał się swoją własną wrażliwością, wzruszał się swoim własnym wzruszeniem i upajał swoim własnym współczuciem. Był tym wszystkim tak zajęty, że nawet zapomniał o soku, o który prosiła. Tak się przejął swoim przejęciem o nią, że o niej samej właściwie prawie zapomniał.

Taka jest właśnie ta diabelska metoda. To tak, jakby postawić znak informujący o niebezpiecznym zakręcie, którego atrakcyjność tak przyciągałaby uwagę, że mało kto zwróciłby uwagę na to, przed czym ostrzega. Albo jakby ktoś zwracał większą uwagę na palec, którym przyjaciel wskazuje mu wschodzące słońce niż na samo słońce. Metody naszych upadłych braci są przebiegłe, ale skuteczne.

Jak myślisz, drogi Kasjelu, na czym opiera się w świecie naszych podopiecznych ta niezwykła popularność wyciskających z oczu łzy seriali i telewizyjnych oper mydlanych? Otóż, na mechanizmie bliźniaczo podobnym do tego, który Ci opisuję. Chodzi ni mniej, ni więcej, tylko o to, by wzbudzić w naszych podopiecznych emocje, by poczuli i uwierzyli, że skoro są w stanie płakać nad losami innych czy cieszyć się z ich sukcesów, to również są w stanie kochać. To cudowne móc się ucieszyć własną radością i wzruszyć własnym wzruszeniem. Tyle że nie ma nic, co by bardziej czyniło człowieka niezdolnym do prawdziwej miłości i prawdziwych poruszeń serca niż te chwilowe wzruszenia wywołane dla nich samych. Po pewnym czasie tego typu treningu nasi podopieczni mogą dojść do takiego stanu, że będą zwracać emocjonalną uwagę jedynie na takie rzeczy, które są poza ich zasięgiem. To zaś, co mają pod ręką i co powinno wstrząsnąć ich sercem, pozostanie poza zasięgiem ich wzroku i wrażliwości. Zauważ, proszę, że matka Twojego podopiecznego zawsze wylewa łzy, oglądając w telewizji głodujące dzieci w Afryce, ale nigdy się nie wzruszyła losem tego malca, który wybiega na ich podwórko z „kanapką” chleba z margaryną. Kilka razy nawet się o niego potknęła, kiedy siedział na schodach przy windzie. Nigdy nie zauważyła jego bladości, wychudzenia i tego rodzaju smutku i znużenia, które w oczach dziecka wywołuje zwyczajny głód. Jest jednak przekonana o swojej głębokiej wrażliwości na ludzką biedę, bo wczoraj popłakała sobie podczas telewizyjnych wiadomości. Kiedy jej anioł stróż przy rachunku sumienia próbował jej myśli zwrócić w tym właśnie kierunku, stwierdziła, że staje się skrupulantką i w swojej pysze chciałaby zbawić i nakarmić cały świat. Tymczasem ani jedno, ani drugie jej nie grozi. Jedynym realnym niebezpieczeństwem jest zaś zatwardziałość serca skrywana przez oczy pełne łez i rozhuśtane emocje. Martwimy się o nią, bo co będzie, kiedy nasz Pan przypomni jej kiedyś, że biegał głodny po podwórku, a nie dała mu jeść? Jakoś musimy do niej trafić, ale nie będzie to łatwe. Pamiętasz te kobiety z Jerozolimy, które stały przy drodze naszego Pana na Golgotę? Jakże one lamentowały i zawodziły. Żadna z nich nie wpadła jednak na pomysł, aby otrzeć Mu twarz. Do tego potrzebny był spokój prostego gestu Weroniki. A nasz Pan kazał kobietom płakać nad nimi samymi i ich synami. To tak, jakby powiedział: „Płaczcie nad tym, na co chcecie i możecie mieć wpływ, nie wzruszajcie się czymś, co jest dla was tylko widowiskiem, od którego jesteście skutecznie oddzielone”.

Mój drogi Kasjelu, Twój podopieczny dzięki dobroci i pięknu tej dziewczyny dostał szansę na wyrwanie się z tego prostackiego egoizmu polegającego na niedostrzeganiu nikogo i niczego wokół siebie. Proszę, uważaj na niego, aby nie wpadł w bardziej wysublimowany, mniej prostacki egocentryzm polegający na tym, że wszystko, czemu poświęci swój czas i uwagę, będzie i tak jedynie odskocznią do ciepłych rozważań o swojej zdolności patrzenia poza czubek własnego nosa. Wtedy tak czy owak powróci do wcześniejszego egoizmu, tyle że przebędzie okrężną i długą drogę; tak że nawet nie będzie podejrzewał, iż znalazł się znowu w miejscu, z którego wyszedł.

Cała nasza nadzieja w tej uroczej dziewczynie. Ona przygląda mu się z uśmiechem, ale dzięki swojej kobiecej intuicji wie o nim prawie tyle, ile my. Jeśli będzie miała jeszcze na tyle odwagi, aby przypominać mu o tym wszystkim, o czym zapomniał, być może w pewnym momencie sprowokuje go do pytania, dlaczego prawie nie pamięta o innych. Jeśli on w pewnym momencie zauważy, że nie pamięta, bo nie zwraca uwagi na potrzeby i sprawy innych, będziemy blisko zwycięstwa. Jeśli zaś zrozumie, że wynika to z nadmiernego zajmowania się samym sobą, będziemy zupełnie zwycięscy. Pomóż, Kasjelu, Twojemu podopiecznemu zadać sobie pytanie, dlaczego wciąż zapomina o datach imienin i urodzin swoich najbliższych, dlaczego zapomina o spotkaniach i umówionych terminach. Dlaczego wreszcie przeoczył tyle ważnych sytuacji i wydarzeń w życiu tych, których kocha, których chciałby kochać czy o których wie, że kochać ich powinien. Tylko pamiętaj, abyś przy nim był, kiedy się zmierzy z tymi pytaniami. Nie ma wielu trudniejszych momentów w ich życiu niż ten, gdy widzą siebie oczami ludzi, którzy tak długo czekali na ich uważne spojrzenie. Twoim zadaniem, Kasjelu, jest przeprowadzić Twojego podopiecznego przez Prawdę chociażby drogą wyrzutów sumienia, nie zaś wtrącenie go w otchłań skrupułów i bezpłodnej samorezygnacji. Wówczas bowiem na nowo i inną drogą, ale wprowadziłbyś go po raz kolejny do więziennej celi egocentryzmu.

Będę Cię wspierał, jak tylko potrafię i z anielską cierpliwością

Zeruel

Pamięć i zapomnienie
Janusz Pyda OP

urodzony w 1980 r. w Lublinie – dominikanin, absolwent filozofii na Uniwersytecie Jagiellońskim i teologii w Papieskiej Akademii Teologicznej, kaznodzieja, ceniony rekolekcjonista, duszpasterz, członek...