„Życie Duchowe”

„Życie Duchowe”

„Najtrudniejszy okazuje się zawsze dialog w rodzinie” – pisze o relacjach żydowsko-chrześcijańskich Bernard M. Alter w 60. numerze „Życia Duchowego”. Wyrastające z judaizmu biblijnego chrześcijaństwo i współczesny judaizm przez długi czas niewiele o sobie wiedziały i nastawione były względem siebie wrogo. Dobrze unaoczniają to przykłady z początku XX wieku przywołane w tekście Adama Żaka SJ: relacja wybitnego żydowskiego filozofa Emmanuela Lévinasa („W moim dzieciństwie […] chrześcijaństwo stanowiło świat całkiem zamknięty. Był to świat, od którego – będąc Żydem – nie można było oczekiwać nic dobrego”) oraz wyimki z artykułu jezuity o. Jana Urbana, pierwszego w odrodzonej Polsce redaktora naczelnego „Przeglądu Powszechnego” („My nie znamy Żydów”).

Czy u progu XXI wieku sytuacja wygląda inaczej? Orędownikiem pojednania był z pewnością Jan Paweł II (pamiętamy jego słowa o „starszych braciach w wierze”). Świadectwem dostrzeżenia i docenienia postawy otwartości i szacunku Kościoła jest Dabru emet: Mówcie prawdę. Żydowskie oświadczenie na temat chrześcijan i chrześcijaństwa. Dokument ten, podpisany przez ponad 170 żydowskich osobistości, wywołał ogromną dyskusję w łonie podzielonego na wiele odłamów judaizmu. Niechęć po żydowskiej stronie jest wciąż żywa, jej historyczne uwarunkowania analizuje Yossi Halevi, izraelski dziennikarz, sam pozytywnie nastawiony do dialogu z chrześcijanami (Wojciech Giertych OP, Manifest Yossiego Haleviego).

W przełamaniu obustronnych oporów przed zbliżeniem pomóc mogłoby doświadczenie żywej wiary. Tymczasem, zauważa o. Adam Żak, Żydzi „zdają się nie mieć doświadczenia chrześcijańskiego życia”, chrześcijanie zaś „nie mają doświadczenia żydowskiego życia”, bo „po Holokauście możliwość ta w wielu częściach świata prawie nie istnieje”.

Ponadto na łamach „ŻD” Bernard M. Alter OSB przybliża świat jerozolimskich Żydów, a Ryszard Kempiak SDB (w rozmowie z Józefem Augustynem SJ) – chrześcijan z Jerozolimy, nierzadko skłóconych między sobą. Ciekawe są także wywiady z Marcinem Wodzińskim (o chasydach) i z rabinem Dovidem Lewinem (o humorze żydowskim). Wart polecenia jest też tekst Belli Szwarcman-Czarnoty. Opowiada ona m.in. o tym, jak co piątek błogosławi swoją córkę, tak jak czyniły to od stuleci kobiety narodu wybranego.

„Życie Duchowe”
Paulina Jeske-Choińska

polonistka, redaktorka, prowadzi projekty wydawnicze....